BẢN TIN PHÁP LUẬT SỐ 64, THÁNG 04 NĂM 2026

Kính Chào Quý Khách Hàng và Đối Tác,

ADK Vietnam Lawyers xin trân trọng giới thiệu đến quý vị Bản Tin Pháp Luật Số 64 của Tháng 4 năm 2026 với các quy định pháp luật mới có nội dung đáng chú ý sau:

1. Các điểm mới về thủ tục đầu tư trong và ngoài nước theo Luật Đầu tư 2025

Ngày 11 tháng 12 năm 2025, Quốc hội chính thức thông qua Luật Đầu tư 2025, đánh dấu bước cải cách quan trọng trong việc đơn giản hóa thủ tục và hoàn thiện khung khổ pháp lý về đầu tư tại Việt Nam.

Tiếp nối quy định này, ngày 31 tháng 03 năm 2026, Chính phủ ban hành đồng thời Nghị định số 103/2026/NĐ-CP về đầu tư ra nước ngoài (sau đây gọi tắt là “Nghị định 103/2026/NĐ-CP”) và Nghị định số 96/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư (sau đây gọi tắt là “Nghị định 96/2026/NĐ-CP”) với những điểm đáng chú ý sau đây:

1.1 Bãi bỏ thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài

Theo quy định cũ tại Luật Đầu tư 2020 mọi dự án đầu tư ra nước ngoài đều phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài, đã gây gánh nặng hành chính lớn và cản trở các nhà đầu tư đặc biệt là các doanh nghiệp có quy mô vốn nhỏ bởi quy trình cấp phép kéo dài và tốn kém chi phí, thường lên đến 01 năm.

Tuy nhiên, căn cứ theo Khoản 1 Điều 18 của Nghị định 103/2026/NĐ-CP, dự án đầu tư ra nước ngoài có mức vốn đầu tư ra nước ngoài nhỏ hơn 7 tỷ đồng và không thuộc ngành, nghề đầu tư ra nước ngoài có điều kiện bao gồm: (i) ngân hàng, (ii) bảo hiểm, (iii) chứng khoán, (iv) báo chí, phát thanh, truyền hình và (v) kinh doanh bất động sản hiện không còn phải thực hiện thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận mà chỉ cần thực hiện đăng ký giao dịch ngoại hối theo quy định.

Quy định mới này tháo gỡ các rào cản thủ tục cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời thúc đẩy dòng vốn tư nhân từ Việt Nam mở rộng sang các thị trường mới, tiếp cận công nghệ và khai thác các nguồn lực mới tại nước ngoài.

1.2 Cho phép thành lập tổ chức kinh tế (“GCN ĐKDN”) trước khi có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (“GCN ĐKĐT”)

Căn cứ theo khoản 4 Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, nhà đầu tư nước ngoài có thể thành lập tổ chức kinh tế trước khi thực hiện thủ tục cấp GCN ĐKĐT.

Tuy nhiên, trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày thành lập, tổ chức kinh tế phải hoàn thành thủ tục để được cấp GCN ĐKĐT thực hiện dự án đầu tư phù hợp với ngành, nghề kinh doanh của tổ chức kinh tế và chỉ được thực hiện dự án đầu tư sau khi hoàn thành thủ tục cấp GCN ĐKĐT.

Tuy nhiên, trên thực tế quy định này hiện vẫn chưa thể triển khai áp dụng đồng bộ do cơ quan nhà nước chưa ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể về quy trình và biểu mẫu thực hiện đối với loại hình tổ chức kinh tế này.

1.3 Thủ tục đầu tư đặc biệt – cơ chế “luồng xanh”

Căn cứ theo Điều 46 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, nhà đầu tư được quyền lựa chọn áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt đối với các dự án thực hiện tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và khu chức năng trong khu kinh tế, ngoại trừ các dự án thuộc diện phải chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định của Chính phủ.

Theo đó, thay thế cho quy trình thẩm định chuyên ngành về xây dựng, môi trường và phòng cháy, chữa cháy theo quy định trước đây, nhà đầu tư đủ điều kiện hiện được quyền lựa chọn cơ chế đăng ký và tự cam kết. Theo đó, hồ sơ đầu tư chỉ cần bao gồm văn bản cam kết tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia thay vì phải hoàn tất các thủ tục thẩm định tiền kiểm như trước đây.

Nghị định 96/2026/NĐ-CP và Nghị định 103/2026/NĐ-CP có hiệu lực lần lượt kể từ ngày 31/3/2026 và 03/04/2026

2. Bổ sung ưu đãi đối với dự án FDI bao gồm chuyển giao công nghệ

Vào ngày 31 tháng 03 năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 101/2026/NĐ-CP về hướng dẫn thi hành Luật Chuyển Giao Công Nghệ (sau đây gọi tắt là “Nghị định 101/2026/NĐ-CP”), với 04 nhóm chính sách chủ yếu nhằm hỗ trợ doanh nghiệp như sau:

• Nhóm 1: Hỗ trợ doanh nghiệp thuộc lĩnh vực, địa bàn ưu đãi đầu tư khi tiếp nhận công nghệ từ các tổ chức khoa học và công nghệ (có hợp đồng hoặc giấy chứng nhận chuyển giao hợp lệ) được tiếp cận các chương trình khoa học, công nghệ và hệ sinh thái khởi nghiệp.

• Nhóm 2: Thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp với các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong dự án đổi mới công nghệ và phát triển cơ sở hạ tầng. Các bên được ưu tiên tiếp cận nguồn lực từ các chương trình, quỹ hỗ trợ và mạng lưới đổi mới sáng tạo trong và ngoài nước.

• Nhóm 3: Hỗ trợ trực tiếp cho các bên tham gia chuyển giao công nghệ (bên chuyển giao, bên nhận và tổ chức trung gian). Nguồn kinh phí được cấp từ Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia và quỹ phát triển khoa học công nghệ tại các cơ quan nhà nước các cấp.

• Nhóm 4: Phát triển mạng lưới tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh và cá nhân. Mạng lưới này được ưu tiên tiếp cận ngân sách khoa học, công nghệ và tham gia các hoạt động kết nối, diễn đàn trong nước và quốc tế.

Các chính sách này chủ yếu nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc tiếp cận công nghệ, nguồn lực hỗ trợ và thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.

Nghị định 101/2026/NĐ-CP có hiệu lực kể từ ngày 01/04/2026

3. Bổ sung các trường hợp không cần phải tiến hành xin giấy phép xây dựng

Ngày 10 tháng 12 năm 2025, Quốc hội đã thông qua Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 (sau đây gọi tắt là “Luật Xây dựng 2025”) thay thế Luật Xây dựng 2014. Cụ thể, Luật Xây dựng 2025 mới sửa đổi theo hướng tinh gọn thủ tục, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

So với Luật Xây dựng 2014, Luật Xây dựng 2025 bổ sung thêm các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng trước khi khởi công công trình, bao gồm công trình thuộc dự án đầu tư đặc biệt, công trình xây dựng trên đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, công trình tại cảng hàng không, sân bay và công trình quản lý bay.

Bên cạnh đó, Luật Xây dựng 2025 còn sửa đổi quy định về miễn giấy phép xây dựng đối với công trình thuộc dự án đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, công trình xây dựng trên địa bàn từ hai tỉnh trở lên và nhà ở riêng lẻ tại khu vực nông thôn. Để làm rõ, dù được miễn giấy phép xây dựng, chủ đầu tư vẫn phải tuân thủ các yêu cầu khác theo quy định tại Luật Xây dựng 2025.

Có thể thấy, Luật Xây dựng 2025 đánh dấu một bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về xây dựng, hướng tới nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và cải thiện môi trường đầu tư

Luật Xây dựng 2025 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 07 năm 2026.

4. Các điểm mới quan trọng về bảo vệ dữ liệu cá nhân

Vào ngày 31 tháng 12 năm 2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 356/2025/NĐ-CP về chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Bảo Vệ Dữ Liệu Cá Nhân (sau đây gọi tắt là “Nghị định 356/2025/NĐ-CP”). Qua đó, Nghị định 356/2025/NĐ-CP có những điểm nổi bật sau đây:

• Điều chỉnh danh mục Dữ liệu cá nhân nhạy cảm: So với quy định cũ, căn cứ theo Điều 4 Nghị định 356/2025/NĐ-CP đã mở rộng và cụ thể hóa hơn về các dữ liệu cá nhân nhạy cảm, cụ thể là thông tin đăng nhập và mật khẩu của tài khoản định danh điện tử, cùng với hình ảnh thẻ căn cước, thẻ căn cước công dân và chứng minh nhân dân.

• Tiêu chuẩn về Nhân viên bảo vệ dữ liệu cá nhân: Nghị định 356/2025/NĐ-CP đã nới lỏng quy định so với dự thảo trước đó, cụ thể, căn cứ theo Điều 13, yêu cầu về trình độ giáo dục được hạ xuống mức cao đẳng (thay vì đại học), và số năm kinh nghiệm yêu cầu trong các lĩnh vực liên quan được rút ngắn (chỉ cần 2 năm).

Tuy nhiên, đối với yêu cầu về việc đã được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng chuyên môn trong lĩnh vực bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện nay cơ quan nhà nước vẫn chưa ban hành hướng dẫn cụ thể về các chương trình đào tạo phù hợp với quy định pháp luật. Do đó, việc triển khai đào tạo trên thực tế vẫn còn gặp nhiều khó khăn.

• Bắt buộc phải có cơ chế chấp thuận từ chủ dữ liệu: Theo quy định tại Khoản 2, khoản 3 Điều 6 của Nghị định 356/2025/NĐ-CP, bên kiểm soát dữ liệu cá nhân, bên kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân không được thiết lập phương thức mặc định đồng ý hoặc tạo ra các chỉ dẫn không rõ ràng, gây hiểu lầm giữa đồng ý và không đồng ý cho chủ thể dữ liệu. Các thiết lập mặc định sẵn có phải đảm bảo nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân và tôn trọng các quyền của chủ thể dữ liệu cá nhân

Nghị định 356/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2026.

Chúng tôi hy vọng rằng Bản tin Pháp Luật này có nhiều thông tin hữu ích.

Trân trọng./.