1.1 Không còn được thực hiện hình thức “đứng tên hộ”

Căn cứ khoản 1 Điều 1 Nghị định 296/2026/NĐ-CP bổ sung khoản 1 Điều 4 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, chủ sở hữu, cổ đông, thành viên công ty phải thực hiện đầy đủ quy định về tài sản góp vốn theo Luật Doanh nghiệp và không được đứng tên thay người khác để góp vốn vào doanh nghiệp.

Qua đó, quy định mới đã loại trừ hình thức “đứng tên hộ” trong việc góp vốn vào doanh nghiệp. Theo đó, chủ thể thực tế thực hiện việc góp vốn phải trực tiếp đứng tên và thực hiện quyền, nghĩa vụ tương ứng với phần vốn góp/cổ phần của mình, thay vì nhờ cá nhân hoặc tổ chức khác đứng tên thay trong quá trình đăng ký doanh nghiệp tại Việt Nam.

1.2 Buộc phải có thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi

Trước đây, theo quy định tại Nghị định 168/2025/NĐ-CP, việc xác định chủ sở hữu hưởng lợi chủ yếu dựa trên (i) tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ trực tiếp hoặc gián tiếp và (ii) quyền kiểm soát đối với công ty tại Việt Nam. Điều này đã dẫn đến trường hợp một số doanh nghiệp chưa có đủ cơ sở để xác định và kê khai thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi theo quy định.

Tuy nhiên, căn cứ Khoản 3 Điều 3 Nghị định 296/2026/NĐ-CP, quy định mới đã bổ sung trường hợp xác định chủ sở hữu hưởng lợi. Theo đó, nếu không có cá nhân đáp ứng các tiêu chí (i) và (ii) nêu trên, doanh nghiệp phải xác định cá nhân là người quản lý doanh nghiệp có quyền hạn lớn nhất để hành động thay mặt cho doanh nghiệp, trừ trường hợp cá nhân đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Qua đó, quy định mới đã thu hẹp khả năng doanh nghiệp không xác định được chủ sở hữu hưởng lợi, đồng thời đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải chủ động rà soát và kê khai thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi theo cơ chế xác định bổ sung này.

1.3 Bắt buộc xác thực điện tử khi ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký kinh doanh

Căn cứ Điều 2 Nghị định 296/2026/NĐ-CP, người ủy quyền và người được ủy quyền phải thực hiện xác thực điện tử khi đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu, thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn, cổ đông sáng lập hoặc cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài của công ty cổ phần chưa niêm yết.

Qua đó, trong quá trình thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp phải có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 để có thể thực hiện thủ tục. Trong trường hợp chưa có tài khoản định danh điện tử để thực hiện xác thực điện tử thì hồ sơ đăng ký doanh nghiệp phải kèm theo bản sao thẻ căn cước hoặc thẻ Căn cước công dân hoặc hộ chiếu hoặc hộ chiếu nước ngoài hoặc các giấy tờ có giá trị thay thế hộ chiếu nước ngoài còn hiệu lực của người ủy quyền.

Thay đổi về điều kiện đăng ký

Trước khi sửa đổi, đối với người nước ngoài từ đủ 06 tuổi trở lên đã được cấp thẻ thường trú, thẻ tạm trú tại Việt Nam được cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 01, tài khoản định danh điện tử mức độ 02 khi có nhu cầu.

Tuy nhiên, căn cứ theo Điều 3 của Nghị định 320/2026/NĐ-CP, giờ đây, người nước ngoài chỉ cần nhập cảnh hợp pháp vào Việt Nam hoặc cư trú hợp pháp tại Việt Nam thì sẽ được cấp tài khoản định danh điện tử không phân biệt theo mức độ khi có nhu cầu.

Qua đó, điều này đã tạo điều kiện cho người nước ngoài đang là đại diện theo pháp luật của các công ty tại Việt Nam có thể tiến hành đăng ký tài khoản định danh để thực hiện các thủ tục hành chính tại Việt Nam.

Hướng dẫn tại Thông tư 38/2026/TT-NHNN

Theo đó, căn cứ Khoản 3 Điều 7 Thông tư 38/2026/TT-NHNN, Ngân hàng Nhà nước đã chính thức có hướng dẫn về vấn đề này. Cụ thể, trường hợp nhà đầu tư nước ngoài thành lập tổ chức kinh tế trước khi thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài này được mở 01 (một) tài khoản vốn đầu tư bằng ngoại tệ và/hoặc 01 (một) tài khoản vốn đầu tư bằng đồng Việt Nam trước khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư tại cùng 01 (một) ngân hàng được phép.

Các tài khoản này chỉ được sử dụng để nhận vốn điều lệ, tiền lãi từ số dư trên tài khoản; thanh toán các chi phí hợp pháp liên quan đến hoạt động chuẩn bị đầu tư tại Việt Nam; và hoàn trả vốn cho nhà đầu tư, doanh nghiệp thành viên trong trường hợp không được cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Sau khi được cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, các đối tượng này được mở thêm tài khoản vốn đầu tư bằng loại ngoại tệ khác.

Cơ chế Apostille

Kể từ ngày 11 tháng 9 năm 2026, giấy tờ công của Việt Nam được sử dụng tại các quốc gia có quan hệ áp dụng Công ước La Hay với Việt Nam sẽ được cấp chứng nhận Apostille thay cho thủ tục chứng nhận lãnh sự.

Ngược lại, giấy tờ công do các quốc gia thành viên cấp và đã được cấp chứng nhận Apostille hợp lệ sẽ được sử dụng tại Việt Nam mà không cần thực hiện thêm thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự.

Đối với các giấy tờ đã được chứng nhận lãnh sự hoặc hợp pháp hóa lãnh sự hợp lệ trước ngày Nghị định có hiệu lực, các giấy tờ này vẫn có giá trị sử dụng tại Việt Nam và không phải thực hiện lại thủ tục cấp chứng nhận Apostille.

Qua đó, quy định mới được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể thời gian, thủ tục và chi phí trong quá trình sử dụng giấy tờ nước ngoài để thực hiện các thủ tục hành chính tại Việt Nam, khi doanh nghiệp và nhà đầu tư không còn phải thực hiện thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự đối với các giấy tờ đáp ứng điều kiện áp dụng Apostille.

Tuy nhiên, việc triển khai trên thực tế vẫn cần chờ thêm hướng dẫn cụ thể từ các cơ quan có thẩm quyền.