Ngày 07 tháng 10 năm 2026, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) đã ban hành Công văn số 3164/DNTN-GS về việc kiểm tra kê khai thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp (sau đây gọi tắt là “Công văn 3164/DNTN-GS”). Công văn đề nghị các cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh khẩn trương rà soát, kiểm tra việc kê khai thông tin chủ sở hữu hưởng lợi trên địa bàn.

Công văn 3164/DNTN-GS được ban hành nhằm tăng cường tính minh bạch về quyền sở hữu thực chất của doanh nghiệp, trên cơ sở các quy định về chủ sở hữu hưởng lợi tại Nghị định 168/2025/NĐ-CP và Nghị định 296/2026/NĐ-CP. Cụ thể, đối tượng ưu tiên kiểm tra là các doanh nghiệp thành lập mới hoặc có đăng ký thay đổi kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2025 nhưng hệ thống chưa ghi nhận thông tin chủ sở hữu hưởng lợi. Danh sách rà soát gồm 42.911 doanh nghiệp, trong đó Thành phố Hồ Chí Minh có 9.371 doanh nghiệp và Hà Nội có 7.826 doanh nghiệp.

Qua đó, việc doanh nghiệp có tên trong danh sách rà soát không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã có vi phạm. Tuy nhiên, doanh nghiệp nên chủ động rà soát và kiểm tra lại tình trạng thực hiện nghĩa vụ kê khai của mình để kịp thời bổ sung.

Theo đó, việc triển khai và hướng dẫn kê khai tại từng tỉnh, thành phố sẽ được cơ quan có thẩm quyền thông báo riêng. Dự kiến, các doanh nghiệp sẽ phải hoàn thiện trong khoảng thời gian cuối năm 2026.

Ngày 03 tháng 9 năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 342/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thương mại và Luật Quản lý ngoại thương về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (sau đây gọi tắt là “Nghị định 342/2026/NĐ-CP”), thay thế Nghị định số 09/2018/NĐ-CP.

Nghị định 342/2026/NĐ-CP vẫn duy trì cơ chế Giấy phép kinh doanh và Giấy phép lập cơ sở bán lẻ, đồng thời điều chỉnh nhiều nội dung liên quan đến việc mở rộng mạng lưới bán lẻ và thủ tục cấp phép. Qua đó, Nghị định đã mang lại một số điểm mới đáng chú ý sau:

2.1 Quy định rõ việc miễn kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT) theo điều ước quốc tế

Theo Điều 22 Nghị định 342/2026/NĐ-CP, nghĩa vụ thực hiện kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT) khi lập cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở bán lẻ thứ nhất được áp dụng đối với nhà đầu tư nước ngoài thuộc nước, vùng lãnh thổ không tham gia điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, trong đó có cam kết về việc bãi bỏ ENT.

Theo đó, có thể hiểu rằng, chính sách miễn ENT không được áp dụng chung cho tất cả nhà đầu tư nước ngoài mà chỉ dành cho nhà đầu tư đến từ các quốc gia, vùng lãnh thổ tham gia điều ước quốc tế có cam kết tương ứng với Việt Nam. Đây là điểm đáng lưu ý đối với các nhà bán lẻ nước ngoài đang có kế hoạch mở rộng hoạt động và thành lập thêm các cơ sở bán lẻ tại Việt Nam, đặc biệt là các cơ sở bán lẻ có quy mô lớn.

Đối với các trường hợp không thuộc diện được hưởng cơ chế miễn ENT theo điều ước quốc tế, nhà đầu tư vẫn được miễn ENT nếu cơ sở bán lẻ dự kiến thành lập đáp ứng đồng thời các điều kiện: (i) có diện tích dưới 500 m²; (ii) được lập trong trung tâm thương mại; và (iii) không thuộc loại hình cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini hoặc siêu thị, tương tự quy định tại Nghị định 09/2018/NĐ-CP.

2.2 Thay đổi về điều kiện về địa điểm của cơ sở bán lẻ

Đồng thời, Nghị định 342/2026/NĐ-CP đã mở rộng đáng kể các điều kiện về địa điểm lập cơ sở bán lẻ, từ việc chỉ yêu cầu phù hợp với quy hoạch sang yêu cầu tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật chuyên ngành về đất đai, quy hoạch, đầu tư, xây dựng, phòng cháy, chữa cháy, an toàn giao thông và vệ sinh môi trường.

Tuy nhiên, Nghị định 342/2026/NĐ-CP chưa quy định cụ thể tiêu chí và phương thức đánh giá mức độ tuân thủ từng yêu cầu này trên thực tế. Do đó, có thể phát sinh cách hiểu và áp dụng khác nhau giữa các cơ quan có thẩm quyền, dẫn đến việc doanh nghiệp phải giải trình, bổ sung tài liệu hoặc thực hiện thủ tục lấy ý kiến các cơ quan chuyên ngành có liên quan, qua đó kéo dài thời gian xử lý hồ sơ cấp phép.

Ngày 20 tháng 10 năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 393/2026/NĐ-CP quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam (sau đây gọi tắt là “Nghị định 393/2026/NĐ-CP”), thay thế Nghị định số 219/2025/NĐ-CP ngày 07 tháng 8 năm 2025 (sau đây gọi tắt là “Nghị định 219/2025/NĐ-CP”), nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Nghị định 219/2025/NĐ-CP và đơn giản hóa thủ tục hành chính, trên cơ sở giữ nguyên khung quản lý hiện hành. Qua đó, Nghị định đã mang lại một số điểm mới như sau:

3.1 Bổ sung thêm các trường hợp không thuộc diện cấp giấy phép lao động

Nghị định 393/2026/NĐ-CP mở rộng các trường hợp người lao động nước ngoài không thuộc diện cấp giấy phép lao động từ 15 lên 18 trường hợp, bổ sung 03 nhóm đối tượng sau:

• Người được cấp thẻ miễn thị thực đặc biệt cho người nước ngoài thuộc diện đối tượng đặc biệt cần ưu đãi phục vụ phát triển kinh tế – xã hội;
• Chuyên gia làm việc trong lĩnh vực thuộc Danh mục công nghệ chiến lược, Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược và thân nhân của họ; và
• Người được thu hút theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình quốc gia phát triển nhân lực trí tuệ nhân tạo.

Việc bổ sung các trường hợp nêu trên thể hiện định hướng hoàn thiện chính sách thu hút nhân lực nước ngoài có trình độ chuyên môn cao, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, trí tuệ nhân tạo, khoa học và công nghệ.

Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc tuyển dụng và sử dụng chuyên gia nước ngoài tại Việt Nam, đồng thời giảm bớt yêu cầu về thủ tục cấp giấy phép lao động đối với các nhóm đối tượng đáp ứng điều kiện theo quy định.

3.2 Đơn giản hóa thành phần hồ sơ

Nghị định 393/2026/NĐ-CP tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính trong quá trình cấp giấy phép lao động thông qua việc cắt giảm và điều chỉnh một số yêu cầu về thành phần hồ sơ. Cụ thể, các thay đổi đáng chú ý bao gồm:

(i) không yêu cầu nộp bản gốc Phiếu lý lịch tư pháp khi hồ sơ được nộp trực tuyến và cơ quan có thẩm quyền có thể khai thác thông tin từ cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp;

(ii) chấp nhận giấy khám sức khỏe do cơ sở y tế có thẩm quyền của Việt Nam hoặc nước ngoài cấp, với điều kiện còn thời hạn theo quy định; và

(iii) miễn hợp pháp hóa lãnh sự đối với hộ chiếu.

Những thay đổi này có ý nghĩa thiết thực đối với cả doanh nghiệp và người lao động nước ngoài, đặc biệt trong trường hợp tuyển dụng nhân sự từ nước ngoài. Theo đó, người lao động không còn nhất thiết phải nhập cảnh vào Việt Nam trước khi nộp hồ sơ hoặc thực hiện khám sức khỏe tại Việt Nam. Đồng thời, việc giảm yêu cầu về giấy tờ bản gốc và hợp pháp hóa lãnh sự cũng góp phần đơn giản hóa quá trình chuẩn bị hồ sơ, giảm chi phí và thời gian xử lý, qua đó giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch tuyển dụng và bố trí nhân sự nước ngoài.

Ngày 29 tháng 10 năm 2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 398/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Nghị quyết số 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp (sau đây gọi tắt là “Nghị định 398/2026/NĐ-CP”), áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.

Theo Điều 3 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027. Doanh thu được xác định bao gồm doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ, doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác, bao gồm cả doanh thu của chi nhánh và địa điểm kinh doanh. Trường hợp doanh nghiệp được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, mức giảm 30% được tính trên số thuế còn lại sau khi áp dụng ưu đãi.

Doanh nghiệp tự xác định điều kiện hưởng ưu đãi để thực hiện tạm nộp thuế theo quý. Riêng trường hợp doanh nghiệp được thành lập do chia, tách sau ngày Nghị quyết có hiệu lực, chính sách giảm thuế không được áp dụng nếu tổng doanh thu của các doanh nghiệp sau chia, tách vượt 10 tỷ đồng/năm.

Do đó, doanh nghiệp cần chủ động theo dõi doanh thu trong năm, đặc biệt đối với các trường hợp có doanh thu tiệm cận ngưỡng 10 tỷ đồng, để xác định chính xác điều kiện hưởng chính sách và hạn chế rủi ro kê khai, nộp thiếu thuế.